EZD RP w modelu SaaS
EZD RP bez własnych serwerów: system działa w chmurze, a urząd pracuje w przeglądarce. Dla uprawnionych jednostek usługa jest bezpłatna i to ją NASK poleca małym urzędom zamiast instalacji na własnym sprzęcie. Wyjaśniamy, kto może z niej korzystać, jak działa dostęp i o czym trzeba pamiętać.
SaaS EZD RP w liczbach
Czym jest SaaS EZD RP?
SaaS EZD RP (Software as a Service) to EZD RP udostępniany jako usługa w chmurze. Serwery, aktualizacje i kopie zapasowe są po stronie operatora, a urząd zajmuje się tym, co i tak musi zrobić przy każdym wdrożeniu: konfiguracją organizacyjną, zarządzeniami, szkoleniami i stanowiskami pracy.
Chmura NASK działa produkcyjnie co najmniej od 2025 r. Wszystkie jednostki pracują w niej na tej samej wersji systemu, a nowe wersje trafiają tam wcześniej niż do repozytorium dla instalacji własnych.
Dostęp jest ograniczony do zgłoszonych adresów sieci urzędu. Od 2025 r. zamiast tunelu IPsec site-to-site wystarcza zgłoszenie stałego publicznego adresu IP. Usługa jest zależna od łącza urzędu i od sieci, przez którą się z nią łączy — dlatego łącze zapasowe i procedura awaryjna nie są przesadą.
Bez własnych serwerów
Infrastrukturę, aktualizacje i kopie zapasowe zapewnia operator. Urząd odpowiada za łącze, stanowiska pracy i urządzenia w kancelarii.
Bez administratora Kubernetesa
Najtrudniejsza część instalacji własnej odpada. Zostaje administrator merytoryczny: struktura, uprawnienia, JRWA, szablony.
Zależność od łącza
Bez internetu nie ma pracy w systemie. Stały adres IP, łącze zapasowe i procedura awaryjna to warunek spokojnej pracy.
SaaS vs on-premise — który model wybrać?
Wybór modelu wdrożenia powinien być oparty o skalę jednostki, politykę IT, kompetencje zespołu i wymogi bezpieczeństwa.
| Kryterium | SaaS (chmura) | On-premise (własna infrastruktura) |
|---|---|---|
| Serwery i system | Po stronie operatora | Po stronie urzędu — Linux, Kubernetes RKE2, bazy danych |
| Koszt licencji | 0 zł | 0 zł |
| Koszt infrastruktury | Brak (dla uprawnionych) | Serwery, kopie zapasowe, utrzymanie |
| Aktualizacje | Wykonuje operator, ta sama wersja dla wszystkich | Wykonuje administrator urzędu, w swoim terminie |
| Dostęp | Przeglądarka ze zgłoszonego stałego IP | Sieć urzędu |
| Uruchomienie | Zależne od kolejki NASK | Zależne od przygotowania infrastruktury |
| Kopie zapasowe | Po stronie operatora | Po stronie urzędu |
| Dopasowanie techniczne | Ograniczone | Pełne |
Wymogi prawne dla SaaS EZD RP w JST
Chmura nie zdejmuje z urzędu odpowiedzialności za dane i bezpieczeństwo informacji. Te przepisy i dokumenty warto mieć przed oczami.
RODO — rola urzędu
Rozp. UE 2016/679, art. 28
Urząd pozostaje administratorem danych przetwarzanych w sprawach. Przy usłudze chmurowej podstawą są warunki korzystania z usługi i — tam, gdzie operator przetwarza dane w imieniu urzędu — zasady powierzenia z art. 28 RODO.
KRI — bezpieczeństwo informacji
Dz.U. 2024 poz. 773
Rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności wymaga od podmiotu publicznego systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (§ 20). Korzystanie z chmury trzeba uwzględnić w analizie ryzyka i dokumentacji SZBI urzędu.
Ustawa o informatyzacji
Dz.U. 2005 nr 64 poz. 565
Ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne to ogólna podstawa korzystania przez urzędy z systemów teleinformatycznych.
Regulamin usługi SaaS
NASK
Regulamin określa obowiązki stron — m.in. to, że usługobiorca odpowiada za oprogramowanie na swoich stanowiskach, które mogłoby zagrozić infrastrukturze, a operator nie odpowiada za działanie oprogramowania innego niż zalecane.
Jak przygotować urząd do SaaS EZD RP
Cztery kroki, które warto zrobić w tej kolejności.
Zgłoszenie do NASK
Zapytaj o uprawnienie do SaaS i termin uruchomienia. Kolejka potrafi trwać miesiące — zgłoszenie warto wysłać wcześnie.
Sieć i stanowiska
Stały publiczny adres IP do zgłoszenia, łącze zapasowe, stanowiska z Windows, NASK Desk, skaner TWAIN i drukarka etykiet w kancelarii.
Konfiguracja organizacyjna
Struktura i stanowiska, grupy uprawnień, JRWA, składy chronologiczne, szablony, e-Doręczenia i ePUAP.
Zarządzenia i szkolenia
Zarządzenie kierownika według etapów z rekomendacji NASK, szkolenia kancelarii i referentów, start z pierwszymi klasami spraw.
Status legislacyjny obowiązku EZD — teraz 2029 r.
Powszechnie cytowany termin 1 stycznia 2028 r. był, jak przyznało Ministerstwo Cyfryzacji w październiku 2026 r., wstępnym założeniem strategicznym — po analizie resort przesunął go na 2029 r. Obowiązek ma wprowadzić projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem e-administracji (zmienia m.in. ustawę archiwalną i ustawę o informatyzacji). Według tego samego pisma prace legislacyjne nad projektem obecnie nie są prowadzone, a obowiązujące przepisy dają kierownikom jednostek prawo wyboru EZD, nie nakaz — datę i ostateczną treść należy weryfikować po uchwaleniu ustawy przez Sejm. Szczegóły: co napisało ministerstwo. Dziś korzystanie z EZD pozostaje dobrowolne.
Najczęściej zadawane pytania o SaaS EZD RP
Czy SaaS EZD RP jest bezpłatny?
Dla jednostek spełniających wymagania NASK — tak: nie płaci się ani za licencję, ani za samą usługę chmurową. Organizacje pozarządowe się nie kwalifikują. Koszty po stronie urzędu to łącze internetowe, stanowiska pracy, urządzenia w kancelarii oraz ewentualne usługi wdrożeniowe i szkoleniowe.
Kto może korzystać z SaaS EZD RP?
Podmioty publiczne spełniające warunki NASK. NASK poleca chmurę zwłaszcza małym jednostkom, dla których nie rekomenduje instalacji na własnych serwerach. O uprawnienie i termin uruchomienia trzeba zapytać NASK — według relacji jednostek na forum EZD RP oczekiwanie na uruchomienie potrafi trwać ponad pół roku.
Jak urząd łączy się z EZD RP w chmurze?
Pracownicy pracują w przeglądarce. Dostęp jest ograniczony do zgłoszonych adresów sieci urzędu: od 2025 r. zamiast tunelu IPsec site-to-site wystarcza zgłoszenie stałego publicznego adresu IP. Dlatego urząd potrzebuje stałego IP, a do pracy zdalnej — VPN do własnej sieci.
Co się dzieje, gdy padnie internet?
Nie da się pracować — SaaS wymaga stałego połączenia. Warto mieć łącze zapasowe ze zgłoszonym adresem IP i procedurę na wypadek niedostępności systemu (NASK opublikował w 2026 r. rekomendacje dotyczące ciągłości działania urzędu w takiej sytuacji). Zdarzały się też niedostępności po stronie usługi, m.in. z powodu awarii sieci GovNet.
Czym różni się SaaS od instalacji na własnym serwerze?
W chmurze serwery, aktualizacje i kopie zapasowe są po stronie operatora, a wszystkie jednostki pracują na tej samej wersji systemu — nowe wersje pojawiają się tam wcześniej niż w repozytorium dla instalacji własnych. Na własnym serwerze urząd ma pełną kontrolę, ale odpowiada za infrastrukturę (Kubernetes RKE2, bazy danych, kopie, certyfikaty) i potrzebuje kompetentnego administratora.
Czy w chmurze można dopasować system do urzędu?
Konfigurację organizacyjną — tak: strukturę, stanowiska, uprawnienia, JRWA, składy, szablony dokumentów, e-Doręczenia. Zmian technicznych, np. własnych limitów czy terminów aktualizacji, nie — o tym decyduje operator. NASK ustala m.in. termin przejścia z wersji A na wersję B.
Czy dane z obecnego programu da się przenieść do SaaS?
Tak samo jak przy instalacji własnej: importuje się strukturę organizacyjną, użytkowników, JRWA i kontakty z szablonów NASK. Akt spraw ze starych systemów zwykle się nie przenosi — zakończone sprawy zostają tam, gdzie były, a sprawy w toku domyka się według instrukcji kancelaryjnej.
Czy chmura NASK to jedyna opcja chmurowa?
Nie. EZD RP w modelu chmurowym oferują też firmy komercyjne — w pilotażu SaaS EZD RP uczestniczyło kilkanaście podmiotów. Taka usługa jest zwykle płatna i podlega zwykłym zasadom zamówień publicznych.
Źródła urzędowe
Informacje na tej stronie opieramy na oficjalnych publikacjach i aktach prawnych. Stan na: październik 2026.
- SaaS EZD RP — portal gov.pl — zasady udostępniania systemu w modelu chmurowym dla podmiotów publicznych
- Wymagania i rekomendacje EZD RP — gov.pl — opis modeli SaaS i on-premise, wymagania dla stanowisk
- Rozporządzenie RM z 21 maja 2024 r. — KRI (Dz.U. 2024 poz. 773) — Krajowe Ramy Interoperacyjności, § 20 — wymóg SZBI przy korzystaniu z usług chmurowych
- Ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji (Dz.U. 2005 nr 64 poz. 565) — podstawa prawna korzystania przez podmioty publiczne z systemów teleinformatycznych
Chcesz wdrożyć EZD RP w modelu SaaS?
Pomożemy ocenić gotowość jednostki, przygotować sieć i stanowiska, zarządzenia oraz konfigurację organizacyjną EZD RP w chmurze.